Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026İnteraktif Eğitim Yöntemlerinin Hemşirelik Öğrencilerinin Toplumsal Cinsiyet Tutumlarına ve Hasta Bakım Planlarına Yansımalarına Etkisi: Niteliksel Bir Çalışma
Terzioglu, Fusun; Yalçın, Suna Uysal; Yüksel, Azzet; Özdemir, Tuğba
Amaç: Farklı eğitim yöntemlerinin hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet tutumlarına ilişkin görüşlerini ve bu tutumların mesleki uygulamalardaki hasta bakım planlarına yansımalarını belirlemektir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma tasarımı olan fenomenolojik yaklaşım ile “tanımlayıcı fenomenoloji” şeklinde gerçekleştirilmiştir. Örneklem, hemşirelik bölümü birinci ve ikinci sınıf öğrencilerinden oluşmuş; toplumsal cinsiyet dersini alan 20 öğrenci ve bu dersi almayan 15 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma, Haziran 2022’de yarı yapılandırılmış sorular eşliğinde odak grup görüşmesi yöntemiyle yürütülmüştür. Görüşmeler, ses kayıt cihazıyla kaydedilmiş ve yazılı transkriptler hazırlanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Altı tema belirlenmiştir: “toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin kadın ve erkek üzerine etkisi”, “toplumsal cinsiyet eşitsizliği kaynaklı mitler ve kalıp yargılar”, “toplumsal cinsiyet farklılıklarına ilişkin mesleki tercihler”, “medyada kadın ve erkek olmak”, “sağlık hizmetinde karşılaşılan cinsiyetçi yaklaşımlar”, “toplumsal cinsiyet dersinin algıya etkisi”. Sonuç: Farklı eğitim yöntemleriyle verilen toplumsal cinsiyet dersini alan öğrencilerin, dersi almayanlara göre medyada (reklam, film, dizi, haberler) ve sağlık hizmetlerinde karşılaşılan toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin daha fazla farkına vardıkları ve bu konuda bilinçlendikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, dersle edindikleri teorik bilgiyi mesleki uygulamalarına ve hasta bakımına yansıttıkları sonucuna ulaşılmıştır.
- MakaleAçık Erişim2026Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları
Özdemir, Tuğba; Kardelen; Sönmez, Aslı
Amaç: Bu çalışma özel bir gereksinime sahip olan çocukların birincil bakım verenlerinin tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına yönelik tutumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı desendeki araştırmaya 239 bakım veren katılmıştır. Araştırmada bakım verenlerin verileri sosyo-demografik özellikler formu ve Tamamlayıcı, Alternatif ve Modern Tıbba Karşı Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normallik dağılımı için Kolmogorov-Smirnov, iki grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U ve üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis testi kullanılarak analizleri tamamlanmıştır. Bulgular: Bakım veren bireylerin tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına yönelik tutumlarının yüksek olduğu, en çok sırasıyla dua etme, masaj, müzik terapi ve bitkisel yöntem kullandıkları bulunmuştur. Bakım verenlerin cinsiyet, bakım verme süresi, kronik hastalığa sahip olma ve özel gereksinim türü ile tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına ilişkin tutumları arasında istatistiksel düzeyde anlamlı ilişki olmadığı (p=0.104), sigara ve alkol kullanımı ile tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına ilişkin tutumları arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu (p=0.026) saptanmıştır. Sonuç: Özel gereksinime sahip olmak beraberinde hem bireyde hem de birincil bakım vereninde sağlığı olumsuz etkileyen diğer durumların (ağrı, uyku sorunları, ruhsal sağlık sorunları, sosyal izolasyon vb.) ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Hemşirelerin ise ikincil sorunların ortaya çıkmaması ve sağlığı koruma ve geliştirme kapsamında non-farmakolojik olarak tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarını hemşirelik girişimlerine daha fazla dahil etmeleri gerekmektedir.
- MakaleAçık Erişim2025Adaptation of the Quality of Sibling Experience Scale for Individuals with Special Needs Siblings into Turkish: A Methodological Study
Bektas, Murat; Özdemir, Tuğba; Karadağ, Gülendam
Purpose: The relationship between siblings, which is a lifelong bond, affects both the individual with special needs and their healthy sibling in many ways. This study was conducted to do the Turkish validity and reliability study of the Siblings’ Experience Quality Scale (SEQS). Material and Methods: The study was carried out with individuals who were aged over 18 and had a sibling enrolled in the Guidance and Research Center of a province. Shapiro-Wilk normality test, Pearson correlation analysis, content validity index, Cronbach’s Alpha coefficient, McDonald’s omega test, confirmatory factor analysis, and t-test were used in data analysis. Results: The healthy siblings of 171 students with special needs voluntarily participated in the study. The scale explained 54.8% of the total variance. The omega reliability coefficient value for the overall scale was determined as 0.81. As a result of CFA, the fit indices were found as X2=247.893, df=128, X2/df=1.93, RMSEA=0.074, GFI=0.86, IFI=0.85, NFI=0.73, TLI=0.81, CFI=0.84, and AGFI=0.819. Conclusion: The SEQS was proven to be a valid and reliable measurement tool in the Turkish population
- MakaleAçık Erişim2025Analysis of the Psychometric Properties of the Siblings’ Experience Quality Scale for Individuals with Siblings with Special Needs: 12-18-Year-Old Adolescents Form
Bektas, Murat; Özdemir, Tuğba; Karadağ, Gülendam
Objective: This study was conducted to perform the Turkish validity and reliability study of the siblings’ experience quality scale (SEQS) for healthy siblings who were aged between 12 and 18 and had a sibling with special needs. Materials and Methods: Our study was carried out with healthy siblings of students enrolled in two special education and application schools in a province in the west of Türkiye. Validity and reliability stages were carried out, and experts were consulted. Shapiro-Wilk normality test, content validity index, Pearson correlation analysis, Cronbach’s Alpha coefficient, confirmatory factor analysis, McDonald’s omega test, and t-test were employed in the analysis. Results: Of the participants, 59% were female, 58% had high school education, and 63% had siblings with intellectual disabilities. The mean age of the participants was 14.87±2.06. The scale explained 58.8% of the total variance. It was found that the omega reliability coefficient for the overall scale was 0.85 and that the fit indices obtained as a result of CFA were X2=262.28, df=128, X2/df=2.04, RMSEA=0.073, GFI=0.88, IFI=0.89, NFI=0.80, TLI=0.86, CFI=0.88, RFI=0.76, and AGFI=0.843. The Turkish version of the SEQS was proven to be reliable and valid for the 12-18 age group. Conclusion: The Turkish version of the SEQS was proven to be reliable and valid for the 12-18 age group.
- MakaleAçık Erişim2025Cerrahi Sonrası Hızlandırılmış İyileşme Protokolünün Değerlendirilmesinde Kaçış Odası Öğretim Yönteminin Hemşirelik Öğrencilerinin Bilgi ve Motivasyonlarına Etkisi: Kesitsel ve Girişimsel Araştırma
Terzioglu, Fusun; Yüksel, Azzet; Özdemir, Tuğba; Akpolat, Refiye
Amaç: Bu çalışmada, Cerrahi Sonrası Hızlandırılmış İyileşme [Enhanced Recovery After Surgery (ERAS)] protokolünün değerlendirilmesinde “Kaçış Odası” öğretim oyunu yönteminin kullanılmasının hemşirelik öğrencilerinin bilgi ve öğrenme yöntemine yönelik motivasyon düzeylerine etkisinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: 80 öğrenciye ERAS protokolü içeren teorik eğitim verildikten sonra ertesi gün araştırmaya katılmayı kabul eden 56 öğrenci 11 gruba (1 grup: 5, 1 grup: 6) ayrıldı. Verilen bilgiler doğrultusunda bilmece ve ipuçlarına dayalı bir oyun oynadılar. Öğrencilerin teorik bilgi düzeyi ve oyunlarla öğrenmeye yönelik ERAS protokolünün ameliyat öncesi aşamasını içeren 10 sorudan oluşan ön test ve son test anketi ve öğrencilerin İşbirlikçi Oyun Öğrenme Stratejilerine Yönelik Motivasyon Ölçeği anketi uygulandı. Çalışma, toplam 2 gün sürdü. Toplanan veriler SPSS 23.0 istatistik programında analiz edildi. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %66,1’inin kız olduğu, yaş ortalamasının 21,95±0,94 yıl olduğu, kaçış odasından kaçma süresinin tüm gruplar için ortalama 5,32±2,02 dk olduğu belirlendi. Öğrencilerin ERAS protokolü kapsamında sorulan sorulara ilişkin son test puan ortalamasının (7,33±1,66) ön test puan ortalamasına (6,82±1,47) kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Öğrencilerin İşbirlikçi Oyun Öğrenme Stratejilerine Yönelik Motivasyon Ölçeği puanları da yüksekti (65,28±9,23, minimum-maksimum: 15-75). Sonuç: Kaçış odası öğrenme yönteminin öğrencilerin edindiği teorik bilgileri artırdığı görülmüştür. Öğrencilerin tamamı daha karmaşık ve daha uzun bir kaçış odası deneyimi yaşamak istediklerini belirtti.
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ4Game Therapy as an Intervention for Computer Game Addiction and Loneliness among Primary School Students; [İlkokulda Öğrenim Gören Öğrencilere Uygulanan Oyun Terapisinin Bilgisayar Oyunu Bağımlılığı ve Yalnızlığa Etkisi]
Özdemir, Tuğba; Yalçın, Suna Uysal; Yüksel, Azzet
The study aims to examine the effect of game therapy on computer game addiction and loneliness in children attending a primary school in Kocaeli. The study was carried out in a pre-test–post-test quasi-experimental design. Data were collected with a sociodemographic data form, loneliness scale for children, and children’s computer game addiction scales. The intervention group (n = 22) and the control group (n = 23) were determined after the pretest data. The intervention group received game therapy for 6 sessions. Descriptive statistics, Kolmogorov-Smirnov, and Wilcoxon tests were applied in the analyses. The findings were calculated at a 95% confidence interval and a .05 significance level. As a result, it was revealed that children’s computer game addiction (p = .006) and loneliness levels (p = .041) decreased statistically significantly after game therapy. It can be said that implementing more game therapy interventions, especially for primary school children, will have a positive effect on children’s computer game addiction and loneliness levels.
- MakaleYalnız künye2024Scopus SJRQ1Psychometric Properties of the Spiritual Care Needs Scale for the 9–18 Age Group in Turkey
Özdemir, Emine Zahide; Özdemir, Tuğba; Bektaş, Murat
This methodological study aimed to establish the validity and reliability of the Spiritual Care Needs Scale in the 9–18 age group within the Turkish context. Expert opinions were considered in the analysis of the study, which was completed with the participation of 840 children. The content validity index and Cronbach’s alpha coefficients were examined, along with the results of the Shapiro–Wilk normality test and the explanatory and confirmatory factor analyses. The scale had 21 items under two subdimensions: “meaning and hope” and “caring and respect.” According to the EFA, the scale explained 57.5% of the total variance. The meaning and hope subdimension explained 53.3% of the total variance, whereas the care and respect subdimension explained 4.16%. The total Cronbach’s alpha value of the scale was 0.96, and the fit indexes were as follows: X2 = 513.807, df = 184, X2/df = 2.792, RMSEA = 0.065, GFI = 0.89, IFI = 0.94, NFI = 0.91, TLI = 0.93, CFI = 0.94, AGFI = 0.87, and GFI = 0.89. Therefore, the Spiritual Care Needs Scale is a valid and reliable measurement tool for the 9–18 age group in the Turkish population.
- MakaleYalnız künye2024Scopus SJRQ1The effect of yoga on care burden, quality of life and psychological well being of caregivers individuals with special needs: a randomized controlled trial
Özdemir, Tuğba; Karadağ, Gülendam
This study examined the effects of technology-assisted yoga on care burden, quality of life, and psychological well-being among caregivers of individuals with special needs. This study is designed pretest-posttest, follow-up, and control group randomized controlled trial. Data were collected from a sample of 60 caregivers of individuals with special needs. Data collection involved the use of a Socio-demographic Data Collection Form, the Caregiver Burden Scale, the Multidimensional Index of Life Quality, and the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale. Measurements were taken before the yoga intervention, as well as at the 3rd and 6th months during the intervention. Statistical analyses included the student’s t test, Mann-Whitney U test, chi-square test, repeated measures ANOVA, and Fisher LSD. SPSS 24.0 and STATISTICA software packages were utilized for data analysis. The effect size and post hoc power were assessed using G Power 3.1.9.6. Initial caregiver scores were found to be moderate. Significant differences were observed among the groups, over time, and in group*time comparisons for various sub-dimensions of the care burden scale, life quality scale, and mental well-being scale. The study yielded large effect sizes and a post hoc power of over.94 for all scales in the posttest and follow-up analyses. The findings indicate that a 6-month yoga program for caregivers of individuals with special needs reduced care burden and enhanced quality of life and psychological well-being. Trial Registration: This study is registered at https://clinicaltrials.gov/ (registration number: NCT05218291).
AtıfScopus4WoS2OpenAlex3
İncele - MakaleAçık Erişim2023COVID-19 Pandemi Sürecinde İstanbul’da Bir Üniversitede Öğrenim Gören Hemşirelik Öğrencilerinin Fiziksel Aktivite Düzeylerinin ve Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının Belirlenmesi
Kandemir, Didem; Ates, Sebahat; Özdemir, Tuğba
Amaç: Bu çalışma, COVID-19 pandemi sürecinde uzaktan öğretim gören hemşirelik öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeylerini, kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarını ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu çalışma, Şubat-Mayıs 2021 tarihleri arasında 217 öğrenci ile gerçekleştirildi. Veriler, elektronik ortamda “Bireysel Özellikler Formu”, “Cornell Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Anketi” ve “Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) kısa formu” ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin yanı sıra Mann-Whitney U, Kruskal Wallis Test ve Spearman Korelasyon Testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi 0.05 kabul edildi. Bulgular: Öğrencilerin Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi medyan değerinin 933.0; Cornell Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Anketi medyan değerinin ise 4.50 olduğu saptandı. Erkek öğrencilerin kadın öğrencilere göre ve 1. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin 2. sınıfta öğrenim gören öğrencilere göre IPAQ-yüksek şiddetli fiziksel aktivite düzeyinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulundu (p<0.05). Kadın öğrencilerin Cornell Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Anketi medyan değerinin erkek öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlendi (p<0.05). Öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyi ile kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı görüldü (p>0.05). Sonuç: Bu çalışma, öğrencilerin pandemi sürecinde minimal düzeyde aktif olduğunu; yaygın bir kas-iskelet sistemi rahatsızlığı yaşamadığını; kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha çok kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının olduğunu gösterdi.
AtıfOpenAlex1
İncele
